Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2016

Συνέντευξη με την Δήμητρα Σωκράτους.


Σήμερα φιλοξενούμε την συγγραφέα, κυρία  Δήμητρα Σωκράτους και το βιβλίο της "Η Μαίρη και το Λευκό Μπιζέλι’. Ένα βιβλίο το οποίο απευθύνεται σε μεγάλα παιδιά και πραγματεύεται το ιδιαίτερο θέμα της αναζήτησης της παιδικής αλήθειας και κατανόησης για τον καρκίνο.  Ελάτε να ταξιδέψουμε μέσα από χρώματα και εικόνες.. Με αρωγό την φαντασία,  να γνωρίσουμε την μικρή Μαίρη και να απαντήσουμε τα ερωτήματά της.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
 
Η Δήμητρα Σωκράτους γεννήθηκε στην Κύπρο. Είναι απόφοιτη του Τμήματος Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Κύπρου με δευτερεύον πτυχίο στις Γαλλικές Σπουδές και Μεταπτυχιακό στο Θέατρο στην Εκπαίδευση (Πανεπιστήμιο Warwick). Είναι εκπαιδευτικός, εμψυχώτρια Θεατρικού Παιχνιδιού κι εκπαιδεύτρια ειρήνης κι ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Γράφει παραμύθια, διηγήματα και ποίηση.

Διακρίθηκε στους Δελφικούς Αγώνες Ποίησης της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών (2016). Της απονεμήθηκε το Βραβείο στον Διαγωνισμό Ποίησης στη μνήμη Ευγενίας Παλαιολόγου-Πετρώνδα για ανέκδοτη ποιητική συλλογή (Κυπριακός Σύνδεσμος Παιδικού Νεανικού Βιβλίου) κι έπαινος στον Ε’ Πανελλήνιο Ποιητικό Διαγωνισμό ‘Καισάριος Δαπόντες’ (2016). Έλαβε το Α’ Βραβείο στον Διαγωνισμό Σύνθεσης Κυπριακού Τραγουδιού του Ρ.Ι.Κ. (‘Επλάνεψες με Μάνα μου’, στιχουργός, 2008).

Πέραν των αριστείων ακαδημαϊκής επίδοσης, έλαβε το Βραβείο Κοινωνικής Προσφοράς του Ροταριανού Ομίλου Λευκωσίας (Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2005). Αποτελεί ενεργό μέλος κι εθελόντρια σε πολλούς κοινωνικοπολιτιστικούς οργανισμούς και ομάδες νεολαίας στην Κύπρο. Σύντομο βίντεο για την εθελοντική της δράση αναρτήθηκε στην επίσημη ευρωπαϊκή ιστοσελίδα για το ‘Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού 2011’. Διετέλεσε Συντονίστρια του Εργαστηρίου ‘Νεολαία και Πολιτισμός’ του ΠΑΦΟΣ2017 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης όπως και συν-Συντονίστρια του Κυπριακού Δικτύου Νεολαίας του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κοινοβουλίου.



ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

 
1. Καλησπέρα, κυρία Σωκράτους. Σας ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που δίνετε στο blog μας, «Θεματοφύλακες Βιβλίων». Αρχικά, θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια για σας, να σας γνωρίσουμε καλύτερα.


Δ.Σ:Σας ευχαριστώ από καρδιάς για την όμορφη αυτή ευκαιρία να μοιραστώ σκέψεις κι εμπειρίες μαζί σας. Λοιπόν, γεννήθηκα στην Κύπρο όπου ζω κι εργάζομαι ως εκπαιδευτικός σε δημοτικά σχολεία. Είμαι επίσης εμψυχώτρια Θεατρικού Παιχνιδιού, εκπαιδεύτρια ειρήνης κι ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είμαι ενεργό μέλος κι εθελόντρια σε πολλούς κοινωνικοπολιτιστικούς οργανισμούς και ομάδες. Η εθελοντική αυτή δραστηριότητα μου χάρισε πραγματικά εξαιρετικές εμπειρίες και συνεργασίες, πολύτιμες γνώσεις και δεξιότητες, όπως η ανάληψη δράσης ως Συντονίστρια του Εργαστηρίου ‘Νεολαία και Πολιτισμός’ του ΠΑΦΟΣ2017 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης στη φάση διεκδίκησης του τίτλου όπως και συν-Συντονίστρια του Κυπριακού Δικτύου Νεολαίας του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κοινοβουλίου. Γράφω παραμύθια, διηγήματα και ποίηση από το 2001.


2. Διαβάζοντας το βιογραφικό σας, παρατήρησα ότι έχετε γράψει στίχους, έχετε γράψει ιστορίες. Ποιο είδος είναι αυτό που σας εκφράζει περισσότερο;


Δ.Σ:Ακριβώς αυτό αναρωτιέμαι και η ίδια τους τελευταίους μήνες. Θα έλεγα πως στην παρούσα φάση με εκφράζουν και τα δυο το ίδιο αφού το καθένα εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες μου. Οι ιστορίες με τους χαρακτήρες, τη δράση, τις ανατροπές ικανοποιούν την ανάγκη μου για αφηγηματικότητα κι ευρηματικότητα -στα όρια σχεδόν της θεατρικότητας. Από την άλλη οι στίχοι… Η νοητική, συναισθηματική, πνευματική και γλωσσική πάλη για την αποδόμηση πολύπλοκων νοημάτων, την κατανόηση και απλοποίησή τους ώστε να χωρέσουν σε συμπαγείς, λιτές, μουσικοποιητικές εκφραστικές δομές. Η υπέρβαση του συνηθισμένου καθημερινού γλωσσικού κώδικα και η επεξεργασία του Λόγου ώστε να προσεγγίσει ποιητικές μορφές και φόρμες αξιοποιώντας την ‘τέχνη’ της σημειωτικής. Τόσο οι στίχοι όσο και οι ιστορίες στέκονται ως προκλήσεις απέναντί μου.


3. Γραφή μέσω υπολογιστή ή με τον παραδοσιακό τρόπο, χαρτί και στυλό. Τι σας γοητεύει περισσότερο; 


Δ.Σ:Σίγουρα ο παραδοσιακός τρόπος με χαρτί και στυλό είναι πιο γοητευτικός και κάπως πιο ρομαντικός. Όταν όμως γεννηθεί η ιδέα και η άμεση καταγραφή της σε φέρνει σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, τότε κάθε τι που βρίσκεται μπρος σου αποτελεί υποψήφιο μέσο αποτύπωσης της: κινητό τηλέφωνο, υπολογιστής, πίνακας, λογαριασμοί, βιβλία… Στην περίπτωσή μου είναι τελικά πιο πρακτικό να οργανώνομαι και να δουλεύω στον υπολογιστή.


4. Τι σας ώθησε να γράψετε ένα παιδικό βιβλίο και δεν στραφήκατε στο μυθιστόρημα για ενηλίκους; 

Όπως λέει συχνά ο αγαπητός Κύπριος συγγραφέας, ποιητής κι εκδότης, Τάσος Αριστοτέλους, όταν δε βρίσκει τα βιβλία που θέλει να διαβάσει, κάθεται και τα γράφει ο ίδιος. Έτσι κι εγώ, κάθισα κι έγραψα αυτό που αναζητούσα. Ένα παιδικό βιβλίο που να καταπιάνεται μ’ ένα ιδιαίτερα δύσκολο για την παιδική λογοτεχνία θέμα, το οποίο θέλησα να προσεγγίσω μ’ έναν τρόπο διαφορετικό, πιο θετικό και παιχνιδιάρικο. Θέλησαμε την ιστορία του βιβλίου να δώσω κάποιες απαντήσεις σε παιδιά του περιβάλλοντός μου. Η εκπαιδευτική και ‘εμψυχωτική’ μου ταυτότητα σίγουρα συνέβαλαν σε αυτό. Εντοπίζοντας πραγματικά ελάχιστα δείγματα γραφής στην κυπριακή κι ελληνική παιδική λογοτεχνία για το συγκεκριμένο θέμα, πήρα την απόφαση να προχωρήσω στην έκδοσή του.



5. Και ερχόμαστε στη «Μαίρη και το Λευκό Μπιζέλι». Πραγματικά, διάβασα το βιβλίο και με γοήτευσε ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζετε ένα τόσο σοβαρό θέμα. Θέλετε να μας πείτε με τι ασχολείται το βιβλίο;

Δ.Σ:‘Η Μαίρη και το Λευκό Μπιζέλι’ είναι ένα βιβλίο το οποίο απευθύνεται σε μεγάλα παιδιά και πραγματεύεται το ιδιαίτερο θέμα της αναζήτησης της παιδικής αλήθειας και κατανόησης για τον καρκίνο. Η όλη ιστορία παρουσιάζεται με ευαισθησία μέσα από φαντασία, συμβολισμούς, μεταφορές,θετικότητα και χιούμορ με τη ‘θεραπευτική συνοδεία’ των φωτεινών χρωμάτων της εικονογράφησης της εικαστικού Δρος Στέλλας Καραγιώργη. Το Λευκό Μπιζέλι συμβολίζει το θέμα υγείας που αντιμετωπίζει η μικρή Μαίρη, τον παιδικό καρκίνο. Η Μαίρη έχει ένα μικρό όγκο στο κεφάλι της. Αποδεχόμενη την πρόκληση του Λευκού Μπιζελιού -σύμβολο για κάθε τι άγνωστο, δύσκολο και διαφορετικό που καλούμαστε να εξερευνήσουμε ως πρόκληση ζωής- καταφέρνει στην ουσία να μυηθεί στη δικιά της παιδική σοφία, ομορφιά κι αρμονία.


6. Δεν σας κρύβω ότι όταν το διάβαζα σκεφτόμουν πως αν ποτέ μου τύχαινε κάτι τέτοιο θα ανάτρεχα στο βιβλίο σας, για να αντιμετωπίσω κάτι τόσο σοβαρό. Εσείς από πού αντλήσατε αυτή την ιδέα παρουσίασης του καρκίνου;


Δ.Σ:Αυτό άκουσα από μια φίλη νοσοκόμα, μόλις ένα αγαπημένο μου πρόσωπο βγήκε απ’ τις καταπράσινες πόρτες του χειρουργείου. Ότι επρόκειτο απλά για ‘ένα μικρό λευκό μπιζέλι’. Κι ευθύς, η ασαφής, τρομακτική εικόνα που για χρόνια είχα στο μυαλό μου για τον καρκίνο, πήρε χρώμα και μορφή μέσα από το Λευκό Μπιζέλι, έτοιμη να πλάσει τη δικιά της παραμυθένια πορεία.Σ’ όλη τη συγγραφική διαδικασία, είχα στο μυαλό μου τους στίχους του Γιώργου Σεφέρη στο ποίημά του ‘Ο Τελευταίος Σταθμός’:

‘Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές
είναι γιατί τ' ακούς γλυκότερα, κι η φρίκη
δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή
γιατί είναι αμίλητη και προχωράει·
στάζει τη μέρα, στάζει στον ύπνο
μνησιπήμων πόνος’.

Συνειδητά, θέλησα να παρουσιάσω την όλη ιστορία μέσα από συμβολισμούς και μεταφορές. Ο μικρός ή μεγάλος αναγνώστης μπορεί να πάρει τα μηνύματα που χρειάζεται απ’ την ιστορία έχοντας πρόσβαση στο όμορφό της σύμπαν, συνοδοιπόρος με τους φανταστικούς χαρακτήρες, χωρίς κατ’ ανάγκη να πρέπει να μυηθεί στη δύσκολη και πολλές φορές φρικτή πραγματικότητα.


7. Πώς καταφέρατε να ντύσετε με τόσο όμορφες εικόνες, ένα τόσο «άσχημο» θέμα;

Δ.Σ:Ακριβώς επειδή είχα ανάγκη να διυλίσω μέσα μου την ασχήμια της ασθένειας και τις οδυνηρές επιπτώσεις στο σώμα και στην ψυχή των ανθρώπων που πάλευαν με αυτή. Θέλησα να μεταμορφώσω το άσχημο σε όμορφο, να κάνω ‘απόσβεση’ της αρνητικότητας γύρω απ’ τον καρκίνο, ο οποίος δεν αποτελεί πια την επάρατη νόσο. Με τη σωστή αγωγή μπορεί να θεραπευτεί. Κι έχουμε κάθε δικαίωμα να χαμογελάμε και να είμαστε θετικοί ακόμη και στα δύσκολα. Η ιστορία αρχίζει με τη σταχτιά πεταλούδα στο πρόσωπο της Μαίρης. Μια πεταλούδα που μοιάζει να ξεπηδά απ’ τις μικρές ρυτίδες στο παιδικό της μέτωπο, ένδειξη κούρασης και φόρτισης και μεταμορφώνεται στο τέλος της ιστορίας σ’ ολόλευκη πεταλούδα που χρυσώνεται στο φως του ήλιου.Σε μια άλλη στιγμή της ιστορίας παρουσιάζονται οι ‘κυματοσφαίρες’ που καθρεφτίζουν τη φουρτουνιασμένη καρδιά της Μαίρης. Η κοινή συναινέσει πολύχρωμη ψυχεδελική εικονογράφηση της εικαστικού Δρος Στέλλας Καραγιώργη, η οποία διαποτίζεται με σύμβολα και φιγούρες από αρχαϊκά αγγεία, ενισχύει την ιστορία κεντρίζοντας τη φαντασία των αναγνωστών να πλάσουν τον ωραίο κόσμο της Μαίρης και τους ήρωες με τη δική τους φαντασία. Το ίδιο το Λευκό Μπιζέλι, ο όγκος δηλαδή, αναπαρίσταται με έναν ρόδακα, δηλαδή ρόδο, τριαντάφυλλο, ο οποίος στους αρχαίους πολιτισμούς αποτελούσε ηλιακό σύμβολο.


8. Και η Μαίρη, αντιμετωπίζει με τον δικό της μοναδικό τρόπο το μικρό μπιζελάκι που έχει παρέα στο κεφαλάκι της. Και το κάνει φίλο της, και περιπλανιέται μαζί του. Τι συμβολίζουν τα ταξίδια αυτά;

Δ.Σ:Η Μαίρη πραγματοποιεί ένα μεγάλο ταξίδι ζωής παρέα με τη Ζέλεια, μια στρουμπουλή κυρία που αυτοσυστήνεται ως «οδηγός και συνοδός» της. Η Ζέλεια αποτελώντας στην ουσία το ‘alterego’ του Λευκού Μπιζελιού παίρνει τον ρόλο του μέντορα σ’ όλο το ταξίδι. Αυτό χρειάζεται η Μαίρη, ώστε να μπορέσει ως παιδί να επεξεργαστεί τις δύσκολες καταστάσεις, τα δύσκολα συναισθήματα και να συνεχίσει να εξελίσσεται. Η όλη περιπλάνησή της ανάμεσα σε κόσμους πολύχρωμους κι όνειρο μαγικούς για να συναντήσει το Λευκό της Μπιζέλι, αποτελεί ταυτόχρονα κι ένα εσωτερικό ταξίδι προς στον εαυτό της, τις δυνάμεις, τις αντοχές της, τα όριά της. Κάθε ‘κόσμος’ και ‘βασίλειο’ που επισκέπτεται, αντιπροσωπεύει κι ένα στάδιο στη συνειδητοποίηση και κατανόησή της γύρω από στοιχεία του εαυτού της και της ανθρώπινης ύπαρξης.Η ανάβαση της Μαίρης στη σκοτεινή, στριφογυριστή σκάλα στο εσωτερικό ενός γιγάντιου σταχυού αποτελεί σύμβολο της παιδικής ενδοσκόπησης που οδηγεί τη μικρή ηρωίδα στο φως της δικιάς της αλήθειας. Συμβολικά, η Μαίρη ξεκινά τ’ ονειρικό ταξίδι της απ’ τη γη μέχρι που φθάνει ανάμεσα στ’ άστρα, δεχόμενη το θεραπευτικό φως του Ήλιου σε μια πελώρια Χρυσόσφαιρα. Εξυψώνεται λοιπόν διαρκώς, ανακαλύπτοντας τον πραγματικό σκοπό της ζωής της. Επέρχεται μέσα της η επίγνωση, η ωρίμανση της ψυχής της και βλέπει τα πάντα μέσα της αλλά και γύρω της με διαύγεια-όση της επιτρέπει η ηλικία της. Μαθαίνει να δέχεται την αλλαγή, τις απρόβλεπτες καταστάσεις και να τις χειρίζεται μ’ ευελιξία και θάρρος. Αφήνεται στο ταξίδι. Παύει ν’ απορεί ‘γιατί και πού και πώς και πότε’. Παύει ν’ αμφισβητεί τα όσα θαυματουργά παρατηρεί τριγύρω κι ακολουθεί την καρδιά της, δρώντας και όχι αντιδρώντας σε ό,τι της παρουσιάζεται. Γνωρίζει, κατανοεί και μαθαίνει ν’ αγαπάει με σοφία.


9. Η Μαίρη και οι φίλοι της προσπαθούν να ανακαλύψουν πώς εμφανίστηκε το μπιζέλι στο κεφαλάκι της Μαίρης. Το κάθε ένα δίνει τη δική του ερμηνεία. Τελικά, η παιδική αθωότητα είναι, ίσως, ο καλύτερος τρόπος προκειμένου να αντιμετωπίζουμε τις δύσκολες αυτές καταστάσεις;


Πράγματι, καθένα από τα φιλαράκια της Μαίρης δίνει τη δικιά του ερμηνεία για το Λευκό Μπιζέλι με βάση την προσωπικότητα, τις γνώσεις και τις εμπειρίες του. Κάποιο παιδί λέει για παράδειγμα πως μπορεί να είναι το Λευκό Μαργαριτάρι της Θεάς Αφροδίτης και άλλο πως θα ‘ναι το Διαμάντι της Γνώσης και της Λήθης του Σοφού Δράκου της Ανατολής. Όπως ακριβώς κι ο καθένας μας, μπορεί να αντιληφθεί και να κατανοήσει το Μπιζέλι με τον δικό του τρόπο. Γι’ αυτό και ενώ μιλάμε για ένα Λευκό Μπιζέλι, πουθενά στην εικονογράφηση δεν παρουσιάζεται λευκό! Ένας δικός μας τρόπος για να πούμε απλά πως, ο καθένας αντικρίζει και προσλαμβάνει τον κόσμο γύρω του μέσα απ’ τον δικό του πολύχρωμο φακό. Γιατί όχι λοιπόν, και μέσα απ’ τον φακό της παιδικής αθωότητας; Η μικρή Μαίρη, ακριβώς στην πιο κρίσιμη στιγμή των έντονων ερωτημάτων της, όπου κάποιος θ’ ανέμενε να τα παρατήσει, ετοιμάζεται κι υλοποιεί ένα μεγάλο και φωτεινό ταξίδι ζωής. Σ’ όλη της την πορεία προσπαθεί απλά να δομήσει τη δικιά της παιδική αλήθεια ώστε να κατανοήσει αυτό που της συμβαίνει σε σχέση με το Λευκό της Μπιζέλι. Κι αυτό είναι κάτι που χρειάζεται να σεβαστούμε: την αλήθεια που δύνανται να πλάσουν τα ίδια τα παιδιά ή κι εμείς οι ενήλικες και όχι αυτήν που τους επιβάλλουν οι μεγαλύτεροι ή οι αντιλήψεις της κοινωνίας. Ο καθένας δύναται να νοηματοδοτήσει τον κόσμο γύρω του όπως ο ίδιος έχει ανάγκη.


10. Κλείνοντας, και αφού σας ευχαριστήσω για άλλη μια φορά για τον χρόνο που μας αφιερώσατε, θα ήθελα να μας πείτε τι επιθυμείτε να προσφέρετε μέσα από την τόσο όμορφη και τρυφερή ιστορία της Μαίρης.

Δ.Σ:Η ιστορία δίνοντας έμφαση στη δύναμη, στο θαύμα και στην αγάπη της καρδιάς, επιχειρεί να φέρει τον κάθε μικρό αναγνώστη σ’ επαφή με τις ‘πραγματικότητες’ ενός παιδιού με καρκίνο και να τον ενδυναμώσει. Θα ‘θελα να προσφέρω ένα πρώτο εργαλείο ‘αποενοχοποίησης’ ώστε να μιλήσει κανείς για την ασθένεια αυτή ή άλλη πάθηση αγκαλιάζοντας κάθε πρόκληση. Το μήνυμα της ιστορίας είναι η ίδια η ζωή, η θέληση να αντιμετωπίσουμε ό,τι μας φαίνεται δύσκολο, διαφορετικό, ό,τι μπορεί να μας φοβίζει επειδή απλά δεν το έχουμε γνωρίσει ακόμη. Μήνυμα είναι και η περιπλάνηση προς στο εκάστοτε «Λευκό Μπιζέλι» μας, μια εξωτερική πορεία που είναι και ταυτόχρονα εσωτερική, ένα ταξίδι-συναπάντημα με τον εαυτό μας. Ένα ταξίδι το οποίο οφείλουμε να το περάσουμε όσο γίνεται πιο ανώδυνα μα ταυτόχρονα αντλώντας τις αντίστοιχες διδαχές. Να εξελιχθούμε και να εφοδιαστούμε με γνώσεις, αρετές, αξίες… Συνοδοιπόροι πολύτιμοι για μια ζωή. Γιατί στο τέλος μένει μονάχα η γνώση κι η κατανόηση. Η σοφία και η αγάπη.


ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ:



Συνέντευξη: Χρυσή - Σίσυ Αγγελίδου
Επιμέλεια: Βασιλική Μπούζα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε αφήστε το σχολιό σας :

Εμφανιζόμενη ανάρτηση

ΑΠΟ ΜΕΣΑ ΠΕΘΑΜΕΝΟΙ

Προσωπική άποψη/επιμέλεια: Δελλή Χαρά Υποκινούμενη από ένστικτο και μόνο, υπέκυψα πάλι στην “πρωτοδοκιμαζόμενη” πένα ενός νεαρο...

Disqus Shortname