Κυριακή, 21 Αυγούστου 2016

Νοσταλγία: 5 αγαπημένα βιβλία των παιδικών μας χρόνων

Κάνουμε ένα ταξίδι στον χρόνο και φέρνουμε στο μυαλό μας βιβλία που μας κράτησαν παρέα ως παιδιά τα καυτά μεσημέρια του καλοκαιριού.

Ο ήλιος να καίει και το σώμα να ξεκουράζεται κάτω από την κληματαριά που το καλοκαίρι παίρνει τα πάνω της, δημιουργώντας σκιά και προσφέροντας οάσεις δροσιάς ενώ μικροί και μεγάλοι με ένα βιβλίο στο χέρι να απολαμβάνουν τα ήσυχα μεσημέρια. Υπάρχει και αυτό το καλοκαίρι έτσι δεν είναι;


Τώρα που τα σχολεία παραμένουν κλειστά, οι δουλειές μπαίνουν για λίγο στον αυτόματο και οι εξορμήσεις στα εξοχικά σπίτια είναι όλο και πιο συχνές, υπάρχει και περισσότερος ελεύθερος χρόνος για ένα καλό βιβλίο. Πόσα μεσημέρια είχατε περάσει και εσείς συντροφιά με αγαπημένα σας βιβλία; Ποιοι ήρωες σας ταξίδευαν σε μία άλλη πραγματικότητα; Γιατί αυτή ακριβώς είναι και η μαγεία ενός βιβλίου. Να ταξιδεύεις με το μυαλό, δημιουργώντας μόνος σου, με τη φαντασία σου τους εκάστοτε προορισμούς και να χάνεσαι με φανταστικούς φίλους που τολμούν υπέροχα πράγματα.

Λίγη σημασία έχει αν ο συγγραφέας είναι ο Κάφκα ή η Ζώρζ Σαρή, ο Ντοστογιέφκσι ή ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Αυτό που έχει σημασία είναι στον καθένα ατομικά, το βιβλίο που κρατάει στα χέρια του να του "μιλάει", να τον μεταφέρει σε άλλους κόσμους, να του δημιουργεί εικόνες και να τον βοηθάει να ξεφύγει για λίγη ώρα από την πραγματικότητα. Καλός ο ρεαλισμός αλλά και η ονειροπόληση έχει τα οφέλη της.


Ενώ λοιπόν το αεράκι μία σταματάει και μία δροσίζει τα ιδρωμένα πόδια, ξαπλώνουμε στην αιώρα (κάτω από την κληματαριά) και αναπολούμε τα παιδικά μας καλοκαίρια, τότε που οι μεγάλοι φρόντιζαν τα πάντα για εμάς, και εμείς είχαμε την πολυτέλεια να εκμεταλλευόμαστε τον ελεύθερο μας χρόνο όπως θέλαμε. Με αυτήν τη νοσταλγική διάθεση και με έναν ρομαντισμό (γιατί έχουμε πει, είναι καλοκαίρι και όλα επιτρέπονται) ορμάμε στο σεντούκι των αναμνήσεων και ερχόμαστε ξανά σε επαφή με τις κιτρινισμένες σελίδες των βιβλίων των παιδικών μας χρόνων.

Θα παρουσιάσουμε πέντε που μας κράτησαν την καλύτερη συντροφιά τα μεσημέρια του καλοκαιριού όταν οι μεγάλοι κοιμόντουσαν και τα τζιτζίκια ξεσήκωναν τη γειτονιά, έτσι για να θυμούνται οι μεγαλύτεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι. Είστε έτοιμοι για ένα ταξιδάκι στον χρόνο;


1. Μυστικοί Εφτά

Ας μου επιτραπεί να ξεκινήσω με την αγαπημένη μου σειρά μυθιστορημάτων τους Μυστικούς Εφτά της Enid Blyton. Τους θυμάστε; Με αρχηγό τον Πέτρο και την Τζένη, οι εφτά μικροί φίλοι, ήταν μία καλή μυστική συμμορία που είχε στόχο να βοηθάει ανθρώπους που το είχαν ανάγκη. Μιμούμενοι τους ντετέκτιβ παρακολουθούσαν κλέφτες και απατεώνες ενώ κατάφερναν να τους ξεσκεπάζουν πολύ πριν την αστυνομία.

Πόσες φορές κι αν είχα ζηλέψει τις συναντήσεις τους, στις οποίες κατέστρωναν σχέδια για τη σύλληψη των απατεώνων, πάντα συντροφιά με λεμονάδα και σταφιδόψωμο φτιαγμένο από τη μητέρα του Πέτρου! Λέτε και ο Καπουτζίδης να εμπνεύστηκε τη σειρά του από αυτό το βιβλίο ή μήπως από το επόμενο;


2. Τα Πέντε Λαγωνικά

Από την ίδια συγγραφέα, τη βρετανή Enid Blyton, προέρχεται και αυτή η σειρά μυθιστορημάτων που ολοκληρώνεται σε 21 φανταστικά βιβλία. Πέντε ήρωες, σε αυτήν την περίπτωση, μπλέκονται στα πόδια των αστυνομικών και προσπαθούν να ξεσκεπάσουν κλέφτες και λωποδύτες ενώ για αντάλλαγμα δεν θέλουν τίποτα παραπάνω από το φαγητό.

Η αλήθεια είναι ότι η συγγραφέας είχε μία εμμονή με τις περιγραφές των φαγητών στα βιβλία της, σε τέτοιο βαθμό που αρκετοί την θεώρησαν και υπεύθυνη για την παιδική παχυσαρκία, για αυτό να είστε εγκρατής αν τυχόν ξαναπιάσετε τα βιβλία της στα χέρια σας.

Όπως και να έχει, η Blyton κατάφερε μέσα από τα βιβλία της να μεγαλώσει γενιές και γενιές, να τονώσει τη φαντασία των παιδιών και να τα παρακινήσει από τους καναπέδες δίνοντας ως παράδειγμα τους αεικίνητους και δραστήριους ήρωές της.

Εσείς ποια προτιμούσατε από τα βιβλία της;


3.  Τα Ψηλά Βουνά

Ένα από τα πιο κλασικά βιβλία της ελληνικής λογοτεχνίας, εμπνευσμένο και γραμμένο από έναν από τους σημαντικούς λογοτέχνες της χώρας μας, τον Ζαχαρία Παπαντωνίου, τα «Ψηλά Βουνά» είναι για πολλούς από τα πρώτα βιβλία που διάβασαν τα καλοκαίρια των παιδικών τους χρόνων.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται στα Ψηλά Βουνά της Ευρυτανίας και πρωταγωνιστές είναι μία παρέα παιδιών που τελείωσαν το σχολείο και περνούν τις διακοπές τους μόνα τους, μακριά από το άγρυπνο βλέμμα των γονέων τους. Εκεί λοιπόν, στα Ψηλά Βουνά, τα παιδιά θα προσπαθήσουν να μάθουν την έννοια της ομαδικότητας, θα μάθουν να ικανοποιούν τις καθημερινές τους ανάγκες ενώ θα βρεθούν μπροστά σε καταστάσεις πρωτόγνωρες τις οποίες θα κληθούν να αντιμετωπίσουν.

Με πνεύμα ελεύθερο και ριζοσπαστικό, με λόγο που προκάλεσε τον πνευματικό κόσμο να τον χαρακτηρίσει "πρίγκιπα του νεοελληνικού λόγου" αλλά και με εξαιρετικό χιούμορ, ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, είναι μία μοναδική περίπτωση λογοτέχνη, δοκιμιογράφου, ποιητή που άφησε παρακαταθήκη στις νέες γενιές εξαιρετικά δείγματα γραφής.

Τα "ψηλά βουνά", εκδόθηκαν για πρώτη φορά ως αναγνωστικό της τρίτης τάξης του δημοτικού σχολείου, την περίοδο 1917-18 και αποτέλεσε το πρώτο σχολικό αναγνωστικό στη δημοτική γλώσσα, στα πλαίσια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που καθιέρωσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος.


4. Ψέμα

"Δεν πρέπει να λέμε ψέματα…". Μας μεγάλωσαν οι γονείς μας με αυτή τη φράση, μας βοήθησε και η Ζώρζ Σαρή να το καταλάβουμε μέσα από το ομώνυμο βιβλίο της. Πρόκειται για ένα από τα πιο συνήθη εξωσχολικά βιβλία που προτείνουν οι δάσκαλοι στα παιδιά καθώς χωρίς ίχνος διδακτισμού και με ύφος απλό και μεστό, η συγγραφέας καταφέρνει να περάσει πλειάδα κοινωνικών μηνυμάτων.

Για τις δύσκολες και αδιέξοδες καταστάσεις που μπορεί να μας οδηγήσει το ψέμα, μιλάει η συγγραφέας μέσα από την καθημερινή ζωή μίας δεκαπεντάχρονης κοπέλας που αναγκάστηκε να αφήσει τη γενέτειρά της τη Θεσσαλονίκη, σχεδόν σε μία νύχτα και να ξεκινήσει από την αρχή μία καινούρια ζωή στην Αθήνα. Μία ζωή όμως που στηρίχτηκε στο ψέμα, στο ψέμα από ανασφάλεια και από τον φόβο της απόρριψης από τους γύρω της και που έκανε την καθημερινότητα περισσότερο δυσβάσταχτη.

Η Ζωρζ Σαρή, από το 1969 που πρωτοεμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα με το Θησαυρό της Βαγίας μέχρι σήμερα, έχει γράψει είκοσι μυθιστορήματα, μία νουβέλα, τέσσερα θεατρικά παιδικά έργα και εννιά βιβλία για μικρά παιδιά. Το  1994 η Νινέτ βραβεύτηκε με το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου, καθώς επίσης και από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Αργότερα, το 1999 ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου της έδωσε ακόμη ένα βραβείο για το Χορό της ζωής. Το 1988 Τα Χέγια προτάθηκαν για το βραβείο Άντερσεν.


5. Τρελαντώνης

Μεταφερόμαστε σε ένα κάποιο καλοκαίρι στην Καστέλα όπου οι τέσσερις μικροί ήρωες, ο Αντώνης, η Αλεξάνδρα, η Πουλουδιά και ο Αλέξανδρος θα αναστατώσουν την καθημερινότητα των μεγάλων. Πρωταγωνιστής ο σκανταλιάρης Αντώνης που με τον χαρακτήρα του, το θάρρος του και την υπερηφάνεια του θα αποτελέσει πρότυπο τόσο για τους άλλους ήρωες όσο για όσους διαβάσουν το βιβλίο.

Η Πηνελόπη Δέλτα μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του παιδικού βιβλίου, με την υπέροχη πένα της και την πλούσια φαντασία της, αντλεί υλικό από τα προσωπικά της βιώματα και μεταφέρει στο χαρτί συναρπαστικές ιστορίες που προσπαθούν να μεταλαμπαδεύσουν στους αναγνώστες αξίες και αρετές απαραίτητες για τη μετέπειτα ζωή τους.

Με τα βιβλία της κατάφερε να μεγαλώσει χιλιάδες παιδιά ενώ όντας πιο επίκαιρα από ποτέ εξακολουθούν να διαβάζονται και να προβληματίζουν ως τις ημέρες μας.

Ο Τρελαντώνης, ένα βιβλίο ύμνος στη γενναιότητα και το θάρρος, εμφυσάει στα παιδιά ηρωικά πρότυπα μέσα από τον πρωταγωνιστικό χαρακτήρα, που η συγγραφέας εμπνεύστηκε από τον αδερφό της Αντώνη Μπενάκη. 

1 σχόλιο:

  1. Να ξέρατε τι μου θυμίσατε...Αγαπώ Τρελαντώνη και πηνελόπη δελτα... <3

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Παρακαλούμε αφήστε το σχολιό σας :

Εμφανιζόμενη ανάρτηση

ΑΠΟ ΜΕΣΑ ΠΕΘΑΜΕΝΟΙ

Προσωπική άποψη/επιμέλεια: Δελλή Χαρά Υποκινούμενη από ένστικτο και μόνο, υπέκυψα πάλι στην “πρωτοδοκιμαζόμενη” πένα ενός νεαρο...

Disqus Shortname