Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

"ΜΕΡΤΖΑΝΗ, το δάκρυ της Θράκης" : Συνέντευξη με την Μάρθα Πατλάκουτζα.


Στο σημερινό αφιέρωμα της σελίδας μας έχουμε την ιδιαίτερη χαρά να φιλοξενούμε την αγαπημένη συγγραφέα κα  Μάρθρα Πλατλάκουτζα. Ξεφυλλίζουμε την συγγραφική δουλειά της “Μερτζανή,το δάκρυ της Θράκης”, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Έξη”. Μέσα από το βιωματικό ταξίδι της Μερτζανής ελάτε να μεταφερθούμε σε μια σκληρή εποχή ,που στιγματίζεται από τον ο πόνο της προσφυγιάς, το πείσμα της επιβίωσης και φυσικά την υπερηφάνεια των Ελλήνων της Θράκης.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ


Σας περιμένουμε όλους στο καφέ του Βασιλικού Θεάτρου στην πλατεία του Λευκού Πύργου. Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου στις 19:00!!

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη από γονείς που κατάγονται από την Ανατολική Θράκη. Ο παιδικός μου χρόνος είχε να κάνει με αποδράσεις σε αλάνες και βιβλιοθήκες. Αγαπώ πολύ τα παιδιά γι’ αυτό και πήρα την απόφαση να σπουδάσω Παιδαγωγικά στο Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης , απ' όπου αποφοίτησα το 1990.
Από το 1996 διδάσκω σε δημοτικά σχολεία της χώρας και τα τελευταία χρόνια σε δημοτικά της Θεσσαλονίκης. 

Είμαι παντρεμένη, μητέρα δυο κοριτσιών και πρόσφατα γιαγιά, απέκτησα έναν υπέροχο εγγονό.

Πάθος μου μεγάλο είναι η ιστορία και η μουσική. Κινηματογράφος και ψυχολογία έρχονται δεύτερα, αλλά εξίσου σημαντικά. Η ακινησία είναι κάτι που δεν αντέχω και πάντα αναζητώ καινούριες προκλήσεις.

Το 2012 ξεκίνησα να ασχολούμαι με τη συγγραφή μυθιστορημάτων. Τα θέματα των βιβλίων μου τα αντλώ από τις ζωές των ανθρώπων και ασχολούμαι κυρίως με τη μυθιστορηματική βιογραφία.


Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ


Η πρώτη φορά που άκουσα για το βιβλίο σας ήταν σε ένα ταξίδι από την Κρήτη, όπου η συνεπιβάτης μου στην καμπίνα, με αφορμή ένα βιβλίο που διάβαζα, μου πρότεινε να διαβάσω το «Μερτζανή. Το δάκρυ της Θράκης». Δεν σας κρύβω ότι σκέφτηκα άλλη μία ιστορία για τους πρόσφυγες. Δεν σκεφτήκατε και εσείς το ίδιο; Δεν σας πέρασε από το μυαλό ότι ίσως πολλοί πουν «ε, φτάνει πια με τους πρόσφυγες»; 

Όταν ξεκίνησα να γράφω τη «Μερτζανή» στη σκέψη και στην καρδιά μου υπήρχε μόνο η θύμηση της γιαγιάς μου, της μαυροντυμένης αφράτης γιαγιούλας που μύριζε αγάπη. Θυμόμουν που χάιδευα τις ρυτίδες στο πρόσωπό της και κάθε αυλακιά μετουσιωνόταν και σε μια ιστορία που είχε φέρει από τα χώματα που μεγάλωσε. Τη θυμόμουν να μου μιλάει για τη δύναμη του ανθρώπου. Η επιβίωση είναι ένα σκληρό, μα και αληθινό μάθημα. Αυτά σκεφτόμουν τους δύσκολους μήνες που έγραφα αυτό το βιβλίο. Και τους αποκαλώ δύσκολους γιατί ήταν φορτισμένοι έντονα συναισθηματικά. Ναι, ήταν πρόσφυγας η γιαγιά μου, αλλά είναι και η ρίζα μου με το χθες. Ξέρω που ανήκω.

Η Μερτζανή είναι ένα κοριτσάκι που μεγαλώνει απότομα. Ένα παιδί που γνωρίζει το σκληρό πρόσωπο της προσφυγιάς, της ορφάνιας, της εγκατάλειψης. Ο πατέρας μου όταν διάβασε το βιβλίο μου είπε χαρακτηριστικά, «Διαβάζω και κλαίω, γιατί μου έρχονται στο μυαλό οι ιστορίες της μητέρας μου, της γιαγιάς σου». Να υποθέσω ότι η ιστορία βασίστηκε σε μαρτυρίες των παππούδων σας και των γιαγιάδων σας;

Η Μερτζανή, είναι η μητέρα της μητέρας μου, είναι η γιαγιά μου. Και εκτός από το τελευταίο κεφάλαιο στο οποίο γράφω το δικό της όνειρο, το υπόλοιπο βιβλίο είναι εξ ολοκλήρου αληθινό. Για να το γράψω στηρίχτηκα στις αφηγήσεις-μαρτυρίες της γιαγιάς μου και της μητέρας μου. Όσον αφορά τις  αναφορές όλων των ιστορικών γεγονότων χρησιμοποίησε τις προσωπικές μαρτυρίες, τις οποίες διασταύρωσα από τα ιστορικά βιβλία του Κωνσταντίνου Βακαλόπουλου σχετικά με τη Θράκη και τη Μακεδονία.

Αυτό που με εξέπληξε ευχάριστα στο βιβλίο σας ήταν ότι η Μερτζανή δεν έζησε πλούσια. Δεν έκανε περιουσία. Σε αντίθεση με πολλά βιβλία, όπου οι πρόσφυγες καταφέρνουν και γίνονται τρανοί και δυνατοί. Πώς αποφασίσατε να απορρίψετε αυτό το κλισέ;

Απέφυγα τα κλισέ, γιατί όταν γράφεις μια αληθινή ιστορία δέχεσαι τη ζωή όπως είναι. Η ζωή μπορεί να είναι απλή, φτωχική, όμως δεν στερείται γνησιότητας και συναισθημάτων, κάτι που αγγίζει την ψυχή του κάθε ανθρώπου πέρα από τα στερεότυπα που έχουν τεθεί. Η γιαγιά μου έλεγε «δέκα φορές έγινα αρχόντισσα και δέκα φορές κατάντησα κατσιβέλα», εννοώντας πως στη ζωή δεν υπάρχουν εγγυήσεις και τα κλισέ είναι καλά για τους ονειροπόλους.

Έχετε ταξιδέψει στα μέρη των προγόνων σας; Στα μέρη της Μερτζανής; Αν ναι, τι νιώσατε;

Πήγα μέχρι την Πόλη, αλλά δεν κατάφερα να πάω στο χωριό της γιαγιάς μου κοντά στην Ανδριανούπολη. Αλλά κι ακόμα εκεί ένιωσα θλίψη και μπροστά στην Αγιά Σοφιά απόγνωση. Γιατί τελικά τι είναι το ριζικό του ανθρώπου; Μια ουτοπία; Μια ιδέα αποκομμένη από το παρόν; Και πώς είναι δυνατό να μην έχεις ρίζες; Πώς είναι δυνατόν να μη θέλεις να μάθεις ποιος πραγματικά είσαι;

Πιστεύετε ότι θέματα, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, ο εμφύλιος μετά το 1940, τα χρόνια της δικτατορίας και εν γένει θέματα της ιστορίας που «πονάνε», προβαλλόμενα μέσα από μυθιστορήματα μπορεί να συντηρούν διχόνοιες, καθώς υπάρχει το συναίσθημα, σε αντίθεση με τα βιβλία της ιστορίας όπου γίνεται απλή καταγραφή των γεγονότων;

Το δίκιο και το άδικο μιας εποχής είναι δύσκολο να το κρίνεις. Ποιος έφταιξε; Θα το βρουν με το πέρασμα του χρόνου οι ειδικοί ιστορικοί και αναλυτές. Στο βιβλίο μου στόχος ήταν η καταγραφή. Δεν ήθελα να αλλάξει σελίδα ο χρόνος και τα λόγια να χαθούν, να διαλυθούν από τον άνεμο της φθοράς. Το χθες πονάει. Το χθες επαναλαμβάνεται. Οι άνθρωποι σκέφτονται και είναι αυτοί που θα κρίνουν που θα γείρει η ζυγαριά.

Πώς θα περιγράφατε με λίγα λόγια το βιβλίο σας; Τι μπορεί να προσφέρει στον αναγνώστη; 

Η Μερτζανή είναι ο μύθος της ιστορίας μιας γενιάς που χάθηκε, αλλά δεν έσβησε μέσα από τη μνήμη της καρδιάς μας. Ναι, η καρδιά μπορεί να έχει μνήμη. Αυτή τη μνήμη προσφέρει το βιβλίο μου στον αναγνώστη.

Αν κάποιος σας έλεγε ότι «Ναι, καλό είναι, αλλά ‘’βαρύ’’, προκαλεί θλίψη και στεναχώρια», τι θα του απαντούσατε;

Η Μερτζανή προκαλεί θλίψη. Αλλά και η ζωή το ίδιο δεν κάνει; Αρνήθηκε κάποιος πως είναι ωραία; Αρνήθηκε να ζήσει και να ελπίζει; Και τελικά η Μερτζανή τα κατάφερε. Η γεύση της δύναμης και της ελπίδας είναι αυτό που μένει στον αναγνώστη.

Η επιτυχία, η αναγνωρισιμότητα, το οικονομικό κέρδος είναι σίγουρα στόχοι κάθε συγγραφέα. Επιθυμείτε να φτάσετε στο σημείο να ζείτε μόνο από τη συγγραφή; Θα μπαίνατε στη διαδικασία της «παραγωγής» βιβλίων, προκειμένου να είστε πάντα στην πρώτη γραμμή;

Είμαι είκοσι χρόνια δασκάλα. Δουλεύω σε δημοτικό σχολειό της Θεσσαλονίκης. Αγαπώ πολύ τα παιδιά. Δε θα μπορούσα να ζήσω χωρίς αυτά. Η συγγραφή δεν είναι βιοποριστική ανάγκη. Είναι ανάγκη ψυχής. Ήταν ένα όνειρο ενός μικρού παιδιού που μοίραζε το χρόνο του παιχνιδιού ανάμεσα στις αλάνες και στην υγρή και δαιδαλώδη βιβλιοθήκη της Χανθ. Τρελαινόμουν να αγγίζω ένα βιβλίο που μύριζε μελάνι και μούχλα και μαγευόμουν με την παλαιότητα του. Βιβλία που είχαν εκδοθεί εκεί στις αρχές του 20ου αιώνα αποτελούσαν ότι πιο συναρπαστικό βαστούσα στα παιδικά μου δάχτυλα. Δεν ξέρω για πόσα χρόνια θα μπορώ να γράφω, ούτε αν θα το κάνω πετυχημένα. Προς το παρόν απολαμβάνω το ταξίδι κι εύχομαι να αργήσω πολύ να βρω την Ιθάκη μου. 

Αλήθεια, η Μερτζανή θα μπορούσε να ταυτιστεί με την σημερινή Ελλάδα; Θα μπορούσε το πείσμα της και ο αγώνας της να αποτελέσουν παράδειγμα για τους Έλληνες που υποφέρουν από την κρίση;

Το πείσμα της γιαγιάς Μερτζανής ήταν όντως μοναδικό. Έλεγε «άρπαξε τη ζωή από τα μαλλιά…. Μη διστάσεις λεπτό…όσα χαστούκια κι αν φας…μην υποχωρήσεις ούτε λεπτό…μια φορά ζεις».
Τα συμπεράσματα δικά σας….

Τι να περιμένουμε στη συνέχεια από εσάς; Έχετε κάτι καινούργιο στα σκαριά; Αν ναι, σε τι πλαίσιο κινείται η ιστορία; Θα θέλατε να μας πείτε δυο λόγια; Ευχαριστούμε πολύ για το χρόνο που αφιερώσατε για την ομάδα μας, Θεματοφύλακες Βιβλίων, σας ευχόμαστε καλή συνέχεια και πάντα να μας προσφέρετε συγκινήσεις μοναδικές, όπως η Μερτζανή. 

Σας ευχαριστώ μέσα από την καρδιά μου για τη ζεστή φιλοξενία σας και την αγάπη που δείξατε στη Μερτζανή. Είναι ανεκτίμητο για τον κάθε συγγραφέα ο λόγος των αναγνωστών, πυξίδα και δύναμη. Αυτόν τον καιρό κυκλοφορεί παράλληλα με τη Μερτζανή και πάλι από τις Εκδόσεις Έξη το βιβλίο μου «Άγιος Παΐσιος, ο Αγιορείτης» μια μυθιστορηματική βιογραφία. Το επόμενο βιβλίο μου θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Έξη μέσα στο 2016. Δυστυχώς δεν μπορώ να σας αποκαλύψω την υπόθεση!

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ


ΜΕΡΤΖΑΝΗ 
ΤΟ ΔΑΚΡΥ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

Οκτώβρης 1922... Στις όχθες του ποταμού Έβρου στέκει ένα νεαρό κορίτσι με βρόμικα ρούχα και πρόσωπο βουτηγμένο στην απόγνωση. Νιώθει το βάρος της ευθύνης να συνθλίβει τους μικροκαμωμένους ώμους της... Πρέπει να διασχίσει το ποτάμι μαζί με την αδερφή της, το κάρο και τα ζωντανά.

Ορφανή από μητέρα, ξεριζωμένη από πατρίδα, η Μερτζανή δεν σταματά να αγωνίζεται και να ξεπερνάει τον εαυτό της.

Ποιος τη στηρίζει στα χίλια βάσανα, στον θάνατο, στον αβάσταχτο πόνο; Μονάχα μια φωνούλα μέσα της, μια γλυκιά φωνή που δε σιωπά ποτέ, μια διακριτική λάμψη που δεν την αφήνει να παραδοθεί, όσο κι αν λυγίζει. Και η Μερτζανή θα λυγίσει πολλές φορές. Χάνει το στήριγμά της ξανά και ξανά, χάνει τις μεγάλες της αγάπες, χάνει κάθε δύναμη…

Η συγκλονιστική ιστορία μιας αξιοθαύμαστης γυναίκας που δεν έχασε ποτέ την αξιοπρέπειά της και την τόλμη της.

Μερτζανή… κοράλλι σπάνιο, όπως και η ψυχή της. Μια ψυχή που συνεχώς διώκεται… ένας διωγμός που τέλος δεν έχει… Αυτή είναι η ιστορία της. 

ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

  • Ζαχάρα η θύελλα της καρδιάς, Εκδ. Ελληνική Πρωτοβουλία 2013
  • Μερτζανή, το δάκρυ της Θράκης, Εκδόσεις Έξη, 2014
  • Άγιος Παΐσιος, ο Αγιορείτης, Εκδόσεις Έξη, 2015


ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ


Σελίδα συγγραφέα στο Facebook :

Προσωπικό προφίλ στο twitter :

Προσωπικό Ιστολόγιο :
Επιμέλεια Συνέντευξης :Χρυσή-Σίσυ Αγγελίδου
Βίντεο/Φώτογραφιες :Νάγια Γ.Μητροπούλου 
Συντονισμός Άρθρου:Βασιλική Μπούζα 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε αφήστε το σχολιό σας :

Εμφανιζόμενη ανάρτηση

ΑΠΟ ΜΕΣΑ ΠΕΘΑΜΕΝΟΙ

Προσωπική άποψη/επιμέλεια: Δελλή Χαρά Υποκινούμενη από ένστικτο και μόνο, υπέκυψα πάλι στην “πρωτοδοκιμαζόμενη” πένα ενός νεαρο...

Disqus Shortname