Σάββατο, 30 Ιανουαρίου 2016

Ιδιωτική ανάγνωση & Ρητορεία στην Αρχαία Ελλάδα .

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ
Γιώργος Σανιδάς  

Η σιωπηλή - ιδιωτική ανάγνωση, μόλις μετά τον 11ο μ.Χ αιώνα αρχίζει να θεωρείται κάπως αποδεκτή. Και τότε όμως την κατηγορούσαν οι περισσότεροι, γιατί 'υποδαύλιζε την ονειροπόληση' κι ότι ενείχε την 'αμαρτία της οκνηρίας'. Έτσι η απευθείας επικοινωνία του αναγνώστη με το βιβλίο, χωρίς την παρουσία μαρτύρων, ήταν εξαιρετικά καχύποπτη καθώς μπορούσε να καταλήξει στην αμφισβήτηση της κυρίαρχης ιδεολογίας.

Όλα αυτά, αν και στη βάση τους σωστά, ήταν απαγορευμένα στις ταραγμένες εποχές της αμάθειας και του περιορισμού της ιδιωτικής ζωής των ανθρώπων και των λαών, ιδιαίτερα στα σκοτεινά χρόνια του μεσαίωνα. Ακόμα και στη δημοκρατική Ελλάδα, η τέχνη της ρητορικής κάλυπτε το κενό της ιδιωτικής ανάγνωσης. Ο μέγιστος των φιλοσόφων Σωκράτης, δίδασκε ότι το κείμενο που διαβάζεται δεν είναι τίποτε άλλο από λέξεις στις οποίες το σημείο και η σημασία αλληλοκαλύπτονται με εξωφρενική ακρίβεια. Συνεπώς η ερμηνεία, η κατάρριψη των επιχειρημάτων του συγγραφέα, οι συμβολικές και αλληγορικές έννοιες κλπ, που πηγάζουν από το κείμενο, είναι δουλειά όχι οποιουδήποτε αναγνώστη, αλλά του προικισμένου και μορφωμένου ρήτορα.

Ο ρήτορας λοιπόν όρθιος, με πρόσθετα εργαλεία τα μάτια, τα χέρια και γενικότερα αυτό που ονομάζουμε 'γλώσσα του σώματος', ερχόταν να δώσει πνοή στα κείμενα και να μεταφέρει στον ακροατή όλα όσα, κατά τη γνώμη του, κρύβουν.

Το νόημα δηλαδή ενός κειμένου, έπαιρνε τελικά διαστάσεις που εξαρτιόνταν απ' την ικανότητα και τους σκοπούς του ενός : του ρήτορα και όχι απ' την κρίση του αναγνώστη. Ανάμεσα στον τελευταίο και το βιβλίο, παρεμβαλλόταν ο 'φωτισμένος' ρήτορας και ο αναγνώστης δεν μπορούσε να αξιολογήσει το βιβλίο, παρά μόνο αυτόν!

Πριν μιλήσω για το αυτονόητο σήμερα της ιδιωτικής ανάγνωσης, θα αναφερθώ λίγο διεξοδικότερα στο επόμενο άρθρο, για την εξέλιξη της δημόσιας ανάγνωσης και τα μειονεκτήματά της.



Σύνταξη :Γιώργος Σανιδάς
Επιμέλεια: Βασιλική Μπούζα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε αφήστε το σχολιό σας :

Εμφανιζόμενη ανάρτηση

ΑΠΟ ΜΕΣΑ ΠΕΘΑΜΕΝΟΙ

Προσωπική άποψη/επιμέλεια: Δελλή Χαρά Υποκινούμενη από ένστικτο και μόνο, υπέκυψα πάλι στην “πρωτοδοκιμαζόμενη” πένα ενός νεαρο...

Disqus Shortname