Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2016

Η συγγραφέας Ursula Le Guen


 Από την Ευθυμία Δεσποτάκη


Πως θα ήταν άραγε ο κόσμος, αν ο Άλφρεντ Λούις Κρέμπερ και η Θεοδώρα Κρακόβ δεν είχα γνωριστεί ποτέ;

Φτωχότερος και λιγότερο μαγικός, γιατί χωρίς αυτούς και την προοδευτική ιδέα που είχαν, εν έτη 1929, για την ανατροφή των παιδιών τους, ο κόσμος θα είχε χάσει την ευκαιρία να γνωρίσει την κόρη τους, Ούρσουλα, που αργότερα θα γίνει γνωστή με το επίθετο ΛεΓκεν.

Γεννημένη στις 21 Οκτωβρίου 1929, στο Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνια  και το μόνο κορίτσι μετά τα τρία μεγαλύτερα αδέρφια της, η Ούρσουλα μεγάλωσε στον ευρύ και λόγιο κύκλο των γονιών της –ο πατέρας της ήταν ανθρωπολόγος κι η μητέρα της συγγραφέας. Οι δυο τους προέτρεπαν τα παιδιά τους να ερευνούν και να διευρύνουν τους ορίζοντές τους με αποτέλεσμα η μικρή να γράψει την πρώτη της ιστορία φαντασίας στα εννιά και να εκδώσει το πρώτο της διήγημα στο περιοδικό Astounding Science Fiction στα έντεκα.

Σπούδασε Μεσαιωνική Γαλλική και Ιταλική λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο της Κολούμπια και ξεκίνησε το ντοκτορά της με υποτροφία στη Γαλλία, το 1953.


Εκεί επάνω, στην πιο όμορφη περίοδο της ζωής της, θα έρθει κάτι που θα την κάνει ακόμα πιο όμορφη: ένα γοητευτικός νεαρός ιστορικός, με το επίσης γοητευτικό όνομα Τσαρλς ΛεΓκεν, μόλις δύο χρόνια μεγαλύτερός της. Λίγα πράγματα γνωρίζουμε για τη σχέση τους, καθώς είναι και οι δύο ζωντανοί και κρατούν την προσωπική τους ζωή μακριά από τα φώτα της διασημότητας με μεγάλη προσοχή. Ωστόσο γνωρίζουμε ότι παντρεύτηκαν λίγους μήνες μετά τη γνωριμία τους, επέστρεψαν στην Αμερική, αγόρασαν ένα σπίτι στο Πόρτλαντ κι εκεί μεγάλωσαν τα τρία τους παιδιά, την Ελίζαμπεθ, την Κάρολαϊν και τον Θίοντορ.


Κι έτσι ξεκινάει η πραγματική ενασχόληση της Ούρσουλα με τη λογοτεχνία. Ενώ ως τότε έγραφε συχνά αλλά χωρίς αναγνώριση, οι αρχές της δεκαετίας του ’60 τη βρίσκουν σκυμμένη πάνω από τη γραφομηχανή της, να φτιάχνει τους κόσμους που το 1968 θα τους δει τυπωμένους στο χαρτί. Ο Μάγος του Αρχιπελάγους (A Wizard of Earthsea, μετ. Λίλη Ιωαννίδου, εκδόσεις Τρίτων, 1991), το πρώτο βιβλίο της σειράς της Γαιοθάλασσας, θα κάνει την Ούρσουλα γνωστή για την τρυφερή της πένα, τη διεισδυτική της ματιά στην ανθρώπινη ψυχολογία και την ρεαλιστική προσέγγιση των προβλημάτων που θα αντιμετώπιζε ένας μάγος, όπως ο Γκεντ, ο ήρωάς της. Οι περιπέτειες του Γκεντ θα συνεχιστούν στους Τάφους του Ατουάν (The Tombs of Atuan, μετ. Λίλη Ιωαννίδου, εκδόσεις Τρίτων, 1994), την Πιο Μακρινή Ακτή (the Farthest Shore, μετ. Λίλη Ιωαννίδου, εκδόσεις Τρίτων, 1994), κι ύστερα θα έρθουν το Τεχανού (Tehanu, μετ. Λίλη Ιωαννίδου, εκδόσεις Τρίτων, 1994), οι Ιστορίες από τη Γαιοθάλασσας (Tales of the Earthsea, μετ. Χριστόδουλος Λιθαρής, εκδόσεις Τρίτων, 2001) και ο Άλλος Άνεμος (The Other Wind, μετ. Χριστόδουλος Λιθαρής, εκδόσεις Τρίτων, 2003).

Κι ύστερα… ύστερα θα έρθει εκείνο για το οποίο πάντα θα συνδέεται με το όνομά της. Η πιο διάσημη νουβέλα της, Το Αριστερό Χέρι του Σκότους (Left Hand of Darkness, πρώτη έκδοση, μετ. Γιώργος Μπαλάνος, εκδόσεις Ωρόρα, 1990) θα εκδοθεί το 1969. Με αυτό, η ΛεΓκεν φεύγει για το διάστημα, για μακρινούς πλανήτες, όπου τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όπως στη Γη, όπου οι άνθρωποι δεν είναι ούτε αρσενικοί, ούτε θηλυκοί, αλλά κάποιες περιόδους ρέπουν προς στο ένα ή στο άλλο. Το πώς το διαχειρίζονται, το πώς μπορεί να το χωρέσει το κεφάλι ενός Γήινου πρεσβευτή και το πώς μπορεί και το δαντελοκεντάει η συγγραφέας είναι κάτι που κανείς ως τώρα δε μπόρεσε να το ξεπεράσει.

Με το Αριστερό Χέρι του Σκότους, η ΛεΓκεν μας εισάγει στην κεντρική ιδέα των ιστοριών επιστημονικής φαντασίας που γράφει: Οι άνθρωποι ταξιδεύουν στο διάστημα, ανακαλύπτουν άλλες φυλές ανθρώπων σε άλλους πλανήτες, οι οποίοι όμως γνωρίζουν ότι προέρχονται από έναν κοινό, χαμένο πλανήτη, τον Χάιν. Οι νουβέλες, που περιλαμβάνονται σε αυτόν τον επιλεγόμενο Χαϊνιανό Κύκλο (Hinish Cycle), εξερευνούν κυρίως το πού θα μπορούσε να οδηγηθεί η ανθρωπότητα αν κάτι είχε αλλάξει στην αρχική της πορεία. Με αυτόν τον τρόπο, η συγγραφέας ανασκαλεύει όχι μόνο τα πώς και τα γιατί φτάσαμε εδώ που έχουμε φτάσει, ως είδος, ως κοινωνία, ως άτομα, αλλά και το τι θα μπορούσαμε να κάνουμε, τι θα μπορούσαμε να έχουμε καταφέρει, αν αποφασίζαμε να δούμε κάτι διαφορετικά απ’ ότι το βλέπουμε τώρα. Οι συγκρούσεις μεταξύ των πρεσβευτών εκείνων των πλανητών που ξέρουν για τους υπόλοιπους και των νεοφερμένων στον Χαϊνιανό Κύκλο είναι τρομερές, ακόμα κι αν δεν απειλούν με πόλεμο, ακόμα κι αν οι προσεγγίσεις τους φαίνονται ανοιχτόμυαλες και ειρηνικές.


Θα ακολουθήσουν κι άλλα πολλά δυναμικά ή τρυφερά έργα, εντός ή εκτός του Χαϊνιανού Κύκλου, όπως ο Αναρχικός των Δύο κόσμων, Η Λέξη για τον Κόσμο είναι Δάσος, το Μάτι του Ερωδιού, η Μέρα της Συγχώρεσης και τόσα άλλα.  Η Ούρσουλα ΛεΓκεν είναι έντονα πολιτικοποιημένη, δηλώνει αναρχική με τον ρομαντικό, αρχικό ορισμό της αναρχίας, είναι ενεργή στον αγώνα υπέρ του περιβάλλοντος και φαίνεται να προτιμάει τον Ταοϊσμό ως σύστημα ιδεών.

Τα βραβεία που της έχουν απονεμηθεί μπορεί κανείς να τα βρει στη σελίδα της στη Wikipedia. Θα ήταν κρίμα να γράψουμε χίλιες λέξεις για να τα μετρήσουμε όλα ένα προς ένα. Λίγες όμως λέξεις ακόμα, μπορούμε να πούμε: χωρίς την Ούρσουλα ΛεΓκεν η λογοτεχνία και το πώς βλέπουμε τον κόσμο θα ήταν πολύ-πολύ-πολύ φτωχότερη, τόσο φτωχή, όσο φτωχά είναι τα λόγια μας όταν μιλάμε για το μεγαλείο της πένας της.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε αφήστε το σχολιό σας :